Mục 2.3. Về thuế TNCN đối với chuyển nhượng chứng khoán phái sinh quy định tại khoản 5 Điều 54 của Nghị định số 253/2026/NĐ-CP

Theo quy định của Luật Chứng khoán thì chứng khoán phái sinh là công cụ tài chính dưới dạng hợp đồng, bao gồm hợp đồng quyền chọn, hợp đồng tương lai và hợp đồng kỳ hạn. Tuy nhiên, thực tế hiện nay chỉ có chứng khoán phái sinh dưới dạng hợp đồng tương lai đã được triển khai và giao dịch trên thị trường. Vì vậy, tại Thông tư quy định thuế TNCN đối với chuyển nhượng chứng khoán phái sinh dưới dạng hợp đồng tương lai.

Căn cứ vào quy định của Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 cũng như việc thực hiện chính sách thuế TNCN đối với chuyển nhượng chứng khoán phái sinh đang thực hiện ổn định thời gian qua và để đảm bảo thống nhất với nội dung quy định về xác định giá chuyển nhượng trong trường hợp nhà thầu nước ngoài chuyển nhượng chứng khoán phái sinh, tại Thông tư số 87/2026/TT-BTC quy định thuế TNCN đối với thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán phái sinh được xác định bằng giá chuyển nhượng nhân (x) với thuế suất 0,1% theo từng lần chuyển nhượng. Trong đó:

Giá chuyển nhượng đối với hợp đồng tương lai là giá chuyển nhượng hợp đồng tương lai từng lần. Trong đó, giá chuyển nhượng hợp đồng tương lai từng lần được xác định bằng giá thanh toán của hợp đồng tương lai tại thời điểm xác định thu nhập tính thuế nhân (x) hệ số nhân hợp đồng nhân (x) với số lượng hợp đồng nhân (x) với tỷ lệ ký quỹ ban đầu chia (:) cho 2. Tỷ lệ ký quỹ ban đầu do Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam công bố theo quy định.

Thời điểm xác định thu nhập tính thuế đối với chứng khoán phái sinh là hợp đồng tương lai là thời điểm khớp lệnh mua, bán hợp đồng tương lai của nhà đầu tư trên hệ thống giao dịch của Sở Giao dịch Chứng khoán hoặc thời điểm hợp đồng tương lai đáo hạn./.

[1] Các khoản giảm trừ cho y tế, giáo dục - đào tạo quy định tại khoản 2 Điều 49 Nghị định số 253/2026/NĐ-CP là các khoản giảm trừ bổ sung thêm ngoài các khoản giảm trừ khác đã áp dụng ổn định trong thời gian qua như giảm trừ gia cảnh cho người nộp thuế, người phụ thuộc của người nộp thuế; giảm trừ các khoản đóng bảo hiểm bắt buộc... (Pháp luật về thuế TNCN trước đây không có quy định về khoản giảm trừ này). Đây có thể xem là một khoản hỗ trợ của Nhà nước đối với nộp thuế có phát sinh chi phí y tế, giáo dục - đào tạo của họ và người phụ thuộc, góp phần tăng thu nhập khả dụng cho người nộp thuế để trang trải cho các nhu cầu chi tiêu thiết yếu khác, đồng thời, tạo động lực cho người nộp thuế chi tiêu nhiều hơn cho việc chăm sóc sức khỏe và học tập.