Mức phạt vi phạm an toàn thực phẩm với quán ăn, nhà hàng năm 2026

Mỗi đợt kiểm tra an toàn thực phẩm dịp Tết, Tháng hành động hay sau một vụ ngộ độc, chủ quán thường nhận biên bản với những lỗi rất quen: nhân viên không đeo găng tay, không lưu mẫu thức ăn, thiếu giấy xác nhận tập huấn. Mức phạt mỗi lỗi không quá lớn, nhưng một lần kiểm tra thường phát hiện nhiều lỗi cùng lúc, và một số lỗi kéo theo đình chỉ hoạt động.

Bài viết tổng hợp mức phạt đang áp dụng với quán ăn, nhà hàng, quán cà phê có chế biến tại thời điểm 09/2026, kèm cách đọc đúng mức phạt cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp.

Văn bản đang áp dụng

Xử phạt vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm hiện vẫn theo Nghị định 115/2018/NĐ-CP ngày 04/09/2018, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 124/2021/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/01/2022). Bộ Y tế đã hợp nhất hai văn bản tại Văn bản hợp nhất 02/VBHN-BYT năm 2022; các điều khoản trích trong bài lấy theo văn bản hợp nhất này.

Hai điểm cần biết về tình trạng pháp lý:

• Đang có dự thảo thay thế. Tháng 10/2025, Bộ Y tế công bố dự thảo nghị định mới, đề xuất tăng mạnh nhiều mức phạt. Ví dụ, theo Báo Điện tử Chính phủ, hành vi dùng nguyên liệu không rõ nguồn gốc hoặc quá hạn được đề xuất nâng từ 1–2 lần lên 2–3 lần giá trị sản phẩm vi phạm. Đến thời điểm viết bài, chúng tôi chưa tìm thấy nghị định mới được ban hành; khi có văn bản chính thức, các con số dưới đây sẽ thay đổi.
• Không nhầm với Nghị định 46/2026/NĐ-CP. Nghị định này hướng dẫn Luật An toàn thực phẩm về điều kiện, thủ tục (không phải xử phạt) và đang bị tạm ngưng. Xem bài Nghị định 46/2026 tạm ngưng.

Cách đọc mức phạt: cá nhân hay tổ chức

Theo khoản 2 Điều 3 Nghị định 115/2018/NĐ-CP (đã sửa đổi):

• Mức phạt ghi trong các điều về điều kiện an toàn thực phẩm là mức phạt cá nhân; tổ chức vi phạm cùng hành vi bị phạt gấp 2 lần.
• Riêng một số điều, trong đó có Điều 18 (giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện) và khoản 1 Điều 4 (nguyên liệu), mức ghi trong văn bản là mức phạt tổ chức; cá nhân vi phạm được giảm một nửa.

Nghị định xếp vào nhóm "tổ chức" các doanh nghiệp, chi nhánh, hợp tác xã và một số loại hình khác; đối tượng không thuộc nhóm này là cá nhân. Vì vậy, quán đăng ký hộ kinh doanh thường bị phạt theo mức cá nhân, còn quán thuộc công ty TNHH, công ty cổ phần bị phạt theo mức tổ chức.

Mức phạt tối đa về an toàn thực phẩm là 100 triệu đồng với cá nhân và 200 triệu đồng với tổ chức, trừ một số hành vi tính theo giá trị thực phẩm vi phạm.

Bảng lỗi hay gặp và mức phạt

Các lỗi dưới đây thuộc Điều 15 (điều kiện an toàn thực phẩm trong kinh doanh dịch vụ ăn uống), áp dụng cho nhà hàng, cửa hàng ăn uống, căng tin, bếp ăn và quầy thức ăn ngay.

Hành vi vi phạm	Căn cứ	Cá nhân (hộ kinh doanh)	Tổ chức (công ty)
Bày bán, chứa đựng thực phẩm trên dụng cụ không bảo đảm vệ sinh	Điểm a khoản 1	1–3 triệu đồng	2–6 triệu đồng
Không đủ dụng cụ riêng cho thực phẩm sống và đã chế biến	Điểm b khoản 1	1–3 triệu đồng	2–6 triệu đồng
Có côn trùng, động vật gây hại trong khu chế biến, bảo quản	Điểm c khoản 1	1–3 triệu đồng	2–6 triệu đồng
Người chế biến không đội mũ, đeo khẩu trang, không cắt ngắn móng tay, không đeo găng tay khi tiếp xúc thức ăn chín	Điểm d khoản 1	1–3 triệu đồng	2–6 triệu đồng
Không ngăn ngừa nhiễm chéo giữa thực phẩm sống và chín trong bố trí bếp	Điểm đ khoản 1	1–3 triệu đồng	2–6 triệu đồng
Không thực hiện kiểm thực 3 bước	Điểm a khoản 2	3–5 triệu đồng	6–10 triệu đồng
Không lưu mẫu thức ăn hoặc lưu không đúng quy định	Điểm b khoản 2	3–5 triệu đồng	6–10 triệu đồng
Cống rãnh khu cửa hàng, nhà bếp ứ đọng, không che kín	Điểm d khoản 2	3–5 triệu đồng	6–10 triệu đồng
Không có nhà vệ sinh, nơi rửa tay	Điểm đ khoản 2	3–5 triệu đồng	6–10 triệu đồng
Không có dụng cụ thu gom rác thải bảo đảm vệ sinh	Điểm e khoản 2	3–5 triệu đồng	6–10 triệu đồng
Người chế biến không có giấy xác nhận tập huấn kiến thức ATTP	Khoản 3	5–7 triệu đồng	10–14 triệu đồng
Dùng nước không đạt quy chuẩn để chế biến, rửa dụng cụ	Điểm a khoản 4	7–10 triệu đồng	14–20 triệu đồng
Chủ cơ sở không có giấy xác nhận tập huấn kiến thức ATTP	Điểm b khoản 4	7–10 triệu đồng	14–20 triệu đồng
Không thu gom, xử lý chất thải, rác thải theo quy định	Điểm c khoản 4	7–10 triệu đồng	14–20 triệu đồng
Dùng người chế biến đang mắc tả, lỵ, thương hàn, viêm gan A, E, viêm da nhiễm trùng, lao phổi, tiêu chảy cấp	Khoản 5	10–15 triệu đồng	20–30 triệu đồng

Với các vi phạm ở khoản 4 và khoản 5, quán còn có thể bị đình chỉ một phần hoặc toàn bộ hoạt động từ 1 đến 3 tháng. Đây là rủi ro lớn hơn nhiều so với tiền phạt, nhất là với nhà hàng tiệc đã nhận cọc.

Ba lỗi nặng ngoài Điều 15

Không có giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP hoặc giấy đã hết hiệu lực (khoản 1 Điều 18): phạt 20–30 triệu đồng với tổ chức, tức 10–15 triệu đồng với cá nhân, trừ trường hợp quán không thuộc diện phải cấp giấy. Lỗi này hay xảy ra khi quán quên nộp hồ sơ cấp lại trước khi giấy hết hạn.

Dùng nguyên liệu quá hạn hoặc không rõ nguồn gốc, xuất xứ (khoản 1 Điều 4): phạt từ 1 đến 2 lần giá trị sản phẩm vi phạm, tính theo mức tổ chức; cá nhân giảm một nửa. Hóa đơn, phiếu giao hàng, bảng kê mua hàng là bằng chứng nguồn gốc; xem thêm bài Mua rau chợ không có hóa đơn.

Không thông báo khi phát hiện sự cố an toàn thực phẩm (Điều 25): phạt 3–5 triệu đồng; che giấu, làm sai lệch, xóa bỏ hiện trường, bằng chứng về sự cố bị phạt 10–20 triệu đồng. Khi có khách nghi ngộ độc, việc giữ nguyên mẫu lưu và thông báo cơ quan y tế vừa là nghĩa vụ vừa là cách tự bảo vệ.

Hà Nội phạt gấp 2 lần

Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội ban hành Nghị quyết 49/2024/NQ-HĐND, có hiệu lực từ 01/01/2025. Theo Báo Đại biểu Nhân dân, mức tiền phạt với các hành vi quy định trong nghị quyết bằng 2 lần mức phạt tại Nghị định 115/2018/NĐ-CP. Chủ quán tại Hà Nội nên nhân đôi các con số trong bảng trên đối với những hành vi thuộc phạm vi nghị quyết này.

Danh sách tự kiểm tra trước đợt kiểm tra

• Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP còn hạn, treo hoặc cất ở nơi lấy ra được ngay.
• Giấy xác nhận tập huấn kiến thức ATTP của chủ cơ sở và từng người trực tiếp chế biến.
• Hồ sơ sức khỏe của người chế biến; người đang có triệu chứng tiêu chảy, bệnh da nhiễm trùng phải tạm nghỉ khâu chế biến.
• Sổ kiểm thực 3 bước ghi hằng ngày, có người ký.
• Tủ lưu mẫu, nhãn ghi ngày giờ lấy mẫu, thời gian lưu theo quy định.
• Dao, thớt, khay tách riêng đồ sống và đồ chín, có màu hoặc nhãn phân biệt.
• Mũ, khẩu trang, găng tay đủ cho mỗi ca; quy định cắt móng tay trong nội quy bếp.
• Hóa đơn, phiếu giao hàng hoặc bảng kê cho nguyên liệu, nhất là thịt, hải sản.
• Thùng rác có nắp, cống rãnh được che kín, lịch diệt côn trùng.

Việc cần làm ngay

1. Chụp lại toàn bộ giấy tờ ATTP và ghi ngày hết hạn vào lịch nhắc việc.
2. Rà danh sách nhân viên bếp, bổ sung tập huấn cho người chưa có giấy xác nhận.
3. Giao một người phụ trách sổ kiểm thực 3 bước và mẫu lưu mỗi ca.
4. Tách dụng cụ sống và chín ngay trong tuần này nếu bếp chưa làm.
5. Theo dõi nghị định xử phạt an toàn thực phẩm mới của Bộ Y tế để cập nhật mức phạt khi được ban hành.

Có thể dùng danh mục giấy tờ mở quán để kiểm tra đủ hồ sơ theo mô hình kinh doanh, hoặc tra văn bản gốc tại mục Văn bản. Khi đã nhận biên bản vi phạm và có tình tiết phức tạp, nên hỏi luật sư trước khi hết thời hạn giải trình.

Nguồn tham khảo

• Cổng văn bản Chính phủ – Văn bản hợp nhất 02/VBHN-BYT Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm
• Cổng văn bản Chính phủ – Nghị định 115/2018/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm
• Cục An toàn thực phẩm – Chính phủ ban hành Nghị định 124/2021/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 115/2018/NĐ-CP
• Cục An toàn thực phẩm – Xử phạt về điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm trong kinh doanh dịch vụ ăn uống
• Cục An toàn thực phẩm – Một số quy định xử phạt hành chính về an toàn thực phẩm
• Báo Chính phủ – Đề xuất tăng mức xử phạt vi phạm về an toàn thực phẩm
• Báo Đại biểu Nhân dân – Hà Nội quy định mức tiền phạt trong vi phạm an toàn thực phẩm
• LuatVietnam – Tổng hợp văn bản hướng dẫn Luật An toàn thực phẩm mới nhất 2026