Nghị quyết 198: hỗ trợ miễn phí quán ăn, quán cà phê được nhận năm 2026

Nhắc đến Nghị quyết 198/2025/QH15, chủ quán thường nghĩ ngay đến việc bỏ thuế khoán và lệ phí môn bài. Nhưng nghị quyết này và Nghị định 20/2026/NĐ-CP còn một nhóm hỗ trợ ít được nói đến: phần mềm kế toán miễn phí, khóa đào tạo do ngân sách trả toàn bộ chi phí, tư vấn pháp lý, giới hạn số lần thanh tra, kiểm tra và hỗ trợ lãi suất cho dự án xanh.

Không phải hỗ trợ nào cũng dùng được ngay. Nghị quyết 198 có hiệu lực từ 17/05/2025; Nghị định 20/2026 ban hành ngày 15/01/2026, hướng dẫn Điều 10, Điều 12, khoản 2 Điều 13 và một số điều khác, nhưng không hướng dẫn Điều 4 (thanh tra, kiểm tra) và Điều 9 (hỗ trợ lãi suất).

Bảng tổng hợp

Hỗ trợ	Căn cứ	Ai được	Đã áp dụng được chưa
Phần mềm kế toán, nền tảng số miễn phí	Khoản 3 Điều 12 NQ 198; Điều 10 NĐ 20	Doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ, hộ và cá nhân kinh doanh	Có quy định; chờ Bộ Tài chính mua phần mềm và hướng dẫn cấp tài khoản
Đào tạo quản trị, kế toán, thuế, nhân sự: ngân sách trả 100%	Khoản 2 Điều 13 NQ 198; Điều 11 NĐ 20	Doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ, hộ và cá nhân kinh doanh	Có hiệu lực từ 15/01/2026; mở lớp theo kế hoạch của cơ quan hỗ trợ
Tư vấn pháp lý miễn phí	Khoản 2 Điều 13 NQ 198; Quyết định 84/QĐ-TTg	Doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh	Chương trình 2026–2030 đã duyệt; mô hình tư vấn miễn phí đang được xây dựng
Thanh tra, kiểm tra không quá 1 lần/năm	Điều 4 NQ 198	Doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh	Đã có hiệu lực; trừ khi có dấu hiệu vi phạm rõ ràng
Hỗ trợ lãi suất 2%/năm cho dự án xanh, ESG	Khoản 1 Điều 9 NQ 198	Doanh nghiệp tư nhân, hộ và cá nhân kinh doanh	Chưa có hướng dẫn trong NĐ 20

Phần mềm kế toán miễn phí: có quyền, chưa có cách nhận

Khoản 3 Điều 12 Nghị quyết 198 giao Nhà nước bố trí kinh phí cung cấp miễn phí nền tảng số, phần mềm kế toán dùng chung. Điều 10 Nghị định 20/2026 quy định:

• Phần mềm phải tích hợp được với hóa đơn điện tử và chữ ký số quán đang dùng (khoản 1).
• Bộ Tài chính thuê, mua phần mềm theo pháp luật đấu thầu, ngân sách (khoản 2).
• Phần mềm phải lưu dấu vết khi sửa số liệu, lưu dữ liệu trên điện toán đám mây đủ thời hạn theo Luật Kế toán, cảnh báo hoặc chặn việc cố ý sửa số đã ghi sổ (khoản 4).
• Người dùng được cấp tài khoản khi có nhu cầu; Bộ Tài chính hướng dẫn quy trình, thủ tục (khoản 5).

Đến thời điểm cập nhật bài, chúng tôi chưa tìm thấy thông báo chính thức về tên phần mềm hay đầu mối đăng ký trên các cổng thông tin Chính phủ. Nên cảnh giác với lời mời "đăng ký phần mềm miễn phí của Nhà nước" không rõ nguồn. Trong lúc chờ, quán vẫn ghi sổ theo Thông tư 152/2025/TT-BTC.

Đào tạo quản trị, kế toán, thuế: ngân sách trả 100%

Khoản 1 Điều 11 Nghị định 20/2026 quy định ngân sách hỗ trợ 100% tổng chi phí khóa đào tạo quản trị doanh nghiệp (gồm quản trị kế toán, thuế, nhân sự) cho doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh. Trước đây, điểm a khoản 1 Điều 14 Nghị định 80/2021/NĐ-CP chỉ hỗ trợ tối đa 70%; khoản 5 Điều 11 Nghị định 20/2026 loại trừ mức 70% này, phần tổ chức lớp vẫn theo Nghị định 80/2021. Doanh nghiệp vừa không có trong danh sách.

Với ngành dịch vụ, Điều 5 Nghị định 80/2021 xác định doanh nghiệp siêu nhỏ có không quá 10 lao động tham gia BHXH bình quân năm và doanh thu không quá 10 tỷ đồng (hoặc nguồn vốn không quá 3 tỷ đồng); doanh nghiệp nhỏ có không quá 50 lao động và doanh thu không quá 100 tỷ đồng (hoặc nguồn vốn không quá 50 tỷ đồng).

Cách đề xuất nhu cầu

1. Tìm cơ quan hỗ trợ: theo khoản 4 Điều 11 Nghị định 20/2026, gồm các cơ quan theo Nghị định 80/2021 và UBND xã, phường, đặc khu; Sở Tài chính là đầu mối kế hoạch của tỉnh (Điều 13).
2. Điền tờ khai: hộ và cá nhân kinh doanh dùng mẫu tại Phụ lục III Nghị định 20/2026, ghi mã số thuế, lĩnh vực, số lao động, chọn khóa "cơ bản" hoặc "chuyên sâu", danh sách học viên, hình thức học. Doanh nghiệp dùng tờ khai theo Phụ lục Nghị định 80/2021 (khoản 4 Điều 32).
3. Nộp trực tiếp hoặc trực tuyến tới cơ quan hỗ trợ (khoản 1 Điều 32 Nghị định 80/2021).
4. Chờ lịch lớp: nội dung phát triển nhân lực được tổ chức theo kế hoạch, dự toán ngân sách được giao (khoản 2 Điều 32).

Khi nguồn lực có hạn, hồ sơ nộp trước được hỗ trợ trước (Điều 4 Nghị định 80/2021). Kê khai không trung thực có thể bị thu hồi kinh phí (Điều 31).

Tư vấn pháp lý miễn phí: đang xây dựng

Khoản 2 Điều 13 Nghị quyết 198 quy định cung cấp miễn phí một số dịch vụ tư vấn pháp lý. Quyết định 84/QĐ-TTg ngày 14/01/2026 phê duyệt Chương trình hỗ trợ pháp lý liên ngành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh giai đoạn 2026–2030, với các mục tiêu: cơ sở dữ liệu pháp luật trên Cổng Pháp luật quốc gia được khai thác miễn phí; tối thiểu 80% đề nghị tư vấn gửi qua Chương trình được giải quyết hoặc chuyển cơ quan có thẩm quyền. Bộ Tài chính được giao nghiên cứu mô hình tư vấn pháp lý miễn phí; Bộ Tư pháp xây dựng nghị định thay thế Nghị định 55/2019/NĐ-CP.

Như vậy, tư vấn miễn phí theo kiểu "gửi câu hỏi, có luật sư trả lời" chưa phải dịch vụ mặc định. Với tranh chấp mặt bằng, lao động phức tạp, quán vẫn nên có luật sư riêng.

Thanh tra, kiểm tra không quá 1 lần/năm

Điều 4 Nghị quyết 198 quy định:

• Thanh tra không quá 1 lần/năm; kiểm tra tại cơ sở, kể cả liên ngành, không quá 1 lần/năm (khoản 1, 2).
• Cùng một nội dung, đã thanh tra thì không kiểm tra và ngược lại trong cùng năm (khoản 3).
• Kế hoạch, kết luận phải công khai (khoản 4); ưu tiên kiểm tra từ xa; miễn kiểm tra thực tế với cơ sở tuân thủ tốt (khoản 6, 7).

Các giới hạn này không áp dụng khi có dấu hiệu vi phạm rõ ràng, ví dụ khi xảy ra ngộ độc thực phẩm. Khoản 4 Điều 5 còn cấm áp dụng hồi tố quy định pháp luật để xử lý bất lợi cho hộ kinh doanh, doanh nghiệp.

Khi có đoàn đến, quán nên:

1. Đề nghị xem quyết định thanh tra, kiểm tra; ghi số, ngày, cơ quan ban hành, nội dung.
2. Lập sổ theo dõi các lần thanh tra, kiểm tra trong năm và lưu bản sao biên bản.
3. Nếu là lần thứ hai trong năm, hỏi căn cứ và đề nghị ghi ý kiến của quán vào biên bản.
4. Vẫn hợp tác, cung cấp hồ sơ trong phạm vi quyết định.
5. Nếu cho rằng việc kiểm tra trái nguyên tắc, phản ánh bằng văn bản tới cơ quan cấp trên; không tranh cãi tại chỗ.

Lãi suất 2% cho dự án xanh

Khoản 1 Điều 9 Nghị quyết 198 cho doanh nghiệp tư nhân, hộ và cá nhân kinh doanh được hỗ trợ lãi suất 2%/năm khi vay vốn làm dự án xanh, tuần hoàn, áp dụng tiêu chuẩn ESG, chẳng hạn thay thiết bị bếp tiết kiệm năng lượng. Nghị định 20/2026 không hướng dẫn điều này, nên chưa rõ tiêu chí, hồ sơ và ngân hàng thực hiện. Quán có kế hoạch vay nên hỏi ngân hàng và giữ hồ sơ thiết bị để sẵn sàng khi có hướng dẫn.

Các ưu đãi thuế đã có bài riêng

Nghị quyết 198 còn bỏ thuế khoán, chấm dứt lệ phí môn bài từ 01/01/2026 và miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 3 năm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập. Xem Bỏ thuế khoán từ 2026, Lệ phí môn bài 2026, Ngưỡng 1 tỷ đồng và Chuyển hộ kinh doanh lên công ty.

Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng đang được sửa. Dự thảo thẩm định ngày 01/07/2026 đề xuất nâng ngưỡng lên 300 lao động bình quân năm, doanh thu 400 tỷ đồng, nguồn vốn 150 tỷ đồng và hỗ trợ qua phiếu hỗ trợ; hồ sơ còn phải hoàn thiện trước khi trình Chính phủ.

Việc cần làm ngay

• Hỏi UBND xã, phường hoặc Sở Tài chính lịch khóa đào tạo năm 2026 và nộp tờ khai theo Phụ lục III Nghị định 20/2026.
• Theo dõi thông báo của Bộ Tài chính về phần mềm kế toán miễn phí; không đăng ký qua đường link lạ.
• Lập sổ theo dõi thanh tra, kiểm tra và lưu mọi quyết định, biên bản.
• Rà hồ sơ của quán bằng đánh giá sức khỏe pháp lý và tra văn bản gốc tại Văn bản.

Nguồn tham khảo

• Báo Chính phủ – Toàn văn Nghị quyết 198/2025/QH15 về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân
• Báo Chính phủ – Nghị định 20/2026/NĐ-CP về cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân
• Cổng TTĐT Chính phủ – Văn bản Nghị định 20/2026/NĐ-CP (PDF có chữ ký số)
• Báo Chính phủ – Quyết định 84/QĐ-TTg: Chương trình hỗ trợ pháp lý liên ngành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh
• LuatVietnam – Nghị định 80/2021/NĐ-CP hướng dẫn Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa
• Báo Chính phủ – Tiếp tục hoàn thiện hồ sơ dự án Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi)