Bỏ thuế khoán từ 2026: hộ kinh doanh ăn uống cần làm gì?

Bài viết dành cho chủ quán cà phê, quán ăn, nhà hàng đang hoạt động dưới hình thức hộ kinh doanh, đặc biệt là những quán nhiều năm nộp thuế khoán cố định mỗi tháng. Từ năm 2026, cách làm này chấm dứt. Nội dung dưới đây giải thích điều gì đã thay đổi và chủ quán cần chuẩn bị gì ở phần vận hành hằng ngày. Phần kê khai, nộp thuế cụ thể nên làm cùng kế toán thuế của quán.

Cập nhật 09/2026: Theo Nghị quyết 43/2026/QH16 (hiệu lực 24/08/2026), cá nhân cư trú, trong đó có chủ hộ kinh doanh, có doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng được giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân phải nộp đối với thu nhập từ kinh doanh của kỳ tính thuế năm 2026 và 2027. Chính phủ sẽ quy định chi tiết cách áp dụng.

Điều gì đã thay đổi

Ngày 17/05/2025, Quốc hội thông qua Nghị quyết 198/2025/QH15 về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân. Nghị quyết quy định: hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không áp dụng phương pháp khoán thuế từ ngày 01/01/2026 và nộp thuế theo pháp luật về quản lý thuế.

Trước đây, cơ quan thuế ấn định một mức doanh thu khoán và số thuế cố định, quán chỉ việc nộp đúng hạn. Từ năm 2026, quán tự xác định doanh thu thực tế và kê khai. Điều này có hai hệ quả:

• Số liệu phải có nguồn gốc. Doanh thu kê khai cần khớp với dữ liệu máy bán hàng, sao kê tài khoản nhận tiền và hóa đơn (nếu có).
• Chi phí trở nên quan trọng hơn. Với hộ có doanh thu lớn, thuế TNCN có thể tính trên thu nhập (doanh thu trừ chi phí), nên chi phí không có chứng từ sẽ khó được tính.

Ai bị ảnh hưởng

Mọi hộ kinh doanh ăn uống đều chịu tác động, nhưng mức độ khác nhau theo doanh thu năm:

Doanh thu năm	Nghĩa vụ chính
Đến 1 tỷ đồng	Không nộp thuế GTGT, TNCN; vẫn ghi sổ và thông báo doanh thu thực tế
Trên 1 tỷ đồng	Kê khai, nộp thuế; bắt buộc dùng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc khởi tạo từ máy tính tiền

Ngưỡng 1 tỷ đồng được quy định tại Nghị định 141/2026/NĐ-CP ban hành ngày 29/04/2026, áp dụng từ 01/01/2026, thay cho ngưỡng 500 triệu đồng trước đó. Theo Báo Chính phủ, hộ đã tạm nộp thuế theo ngưỡng cũ được bù trừ hoặc hoàn trả số thuế nộp thừa.

Ghi chép sổ sách: phần việc của chủ quán

Kê khai thuế là việc của kế toán, nhưng số liệu để kê khai đến từ vận hành hằng ngày. Nếu số liệu sai hoặc thiếu, kế toán giỏi đến đâu cũng không sửa được. Thông tư 152/2025/TT-BTC, có hiệu lực từ 01/01/2026, hướng dẫn chế độ kế toán cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, thay thế Thông tư 88/2021/TT-BTC.

Sổ doanh thu

Với hộ không phải nộp thuế GTGT và TNCN, Thông tư 152/2025/TT-BTC có mẫu S1a-HKD – Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ. Sổ ghi ngày, nội dung và số tiền doanh thu; quán có thể ghi từng giao dịch hoặc tổng hợp theo ngày. Thông tư cũng cho phép hộ điều chỉnh mẫu sổ cho phù hợp với đặc thù kinh doanh.

Cách làm thực tế tại quán:

1. Cuối mỗi ca, in hoặc xuất báo cáo doanh thu từ máy bán hàng.
2. Đối chiếu với tiền mặt trong két và tiền chuyển khoản vào tài khoản.
3. Ghi tổng doanh thu ngày vào sổ, ghi chú chênh lệch nếu có.
4. Cuối tháng cộng sổ và lưu kèm báo cáo từ máy bán hàng.

Chứng từ chi phí

Với quán trên 1 tỷ đồng, chi phí nguyên liệu, tiền thuê mặt bằng, lương, điện nước là căn cứ tính thu nhập nếu quán áp dụng phương pháp tính theo thu nhập. Những khoản mua ở chợ không có hóa đơn cần có bảng kê hoặc chứng từ thay thế theo hướng dẫn. Với quán dưới ngưỡng, việc lưu chứng từ chi phí không phục vụ tính thuế nhưng giúp chủ quán biết lãi lỗ thật và sẵn sàng khi doanh thu tăng qua ngưỡng.

Tài khoản nhận tiền

Theo Báo Chính phủ, Nghị định 68/2026/NĐ-CP yêu cầu hộ kinh doanh thông báo với cơ quan thuế các tài khoản ngân hàng, ví điện tử mở tại tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán có liên quan đến hoạt động kinh doanh. Nên tách riêng tài khoản nhận tiền của quán khỏi tài khoản chi tiêu cá nhân để số liệu rõ ràng.

Hóa đơn

Quán có doanh thu trên 1 tỷ đồng phải dùng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền. Hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền được quy định tại Nghị định 70/2025/NĐ-CP: hóa đơn được lập ngay khi bán, dữ liệu tự động chuyển đến cơ quan thuế và không cần chữ ký số, phù hợp với bán lẻ, ăn uống.

Quán dưới ngưỡng không bắt buộc dùng hóa đơn điện tử nhưng có thể đăng ký nếu muốn, ví dụ khi khách doanh nghiệp cần hóa đơn để thanh toán.

Nên làm việc với kế toán thuế như thế nào

Chủ quán không cần tự học toàn bộ quy định về kê khai. Cách phân vai hiệu quả:

• Chủ quán hoặc quản lý: giữ sổ doanh thu, báo cáo máy bán hàng, sao kê tài khoản, chứng từ chi phí đầy đủ và đúng hạn.
• Kế toán thuế hoặc đại lý thuế: xác định phương pháp tính thuế, lập tờ khai, theo dõi hạn nộp, xử lý thông báo từ cơ quan thuế.

Hãy thống nhất với kế toán ngay từ đầu năm: danh mục chứng từ cần gửi, định dạng file, ngày gửi hằng tháng hoặc hằng quý. Nếu quán đã nộp thuế theo ngưỡng cũ trong quý I/2026, nhờ kế toán kiểm tra việc bù trừ hoặc hoàn trả.

Việc cần làm ngay

• Ước tính doanh thu cả năm 2026 dựa trên dữ liệu 9 tháng đầu năm.
• Lập sổ doanh thu theo mẫu S1a-HKD hoặc mẫu tương đương, ghi hằng ngày.
• Tách tài khoản nhận tiền của quán khỏi tài khoản cá nhân.
• Lưu báo cáo máy bán hàng và sao kê hằng tháng ở một thư mục cố định.
• Nếu gần hoặc trên 1 tỷ đồng, kiểm tra khả năng xuất hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền của phần mềm đang dùng.
• Thống nhất với kế toán thuế danh mục chứng từ và lịch gửi.
• Ghi lịch thông báo doanh thu năm với cơ quan thuế.

Để biết sổ sách hiện tại của quán đang ở mức nào, có thể dùng công cụ chấm điểm sổ sách miễn phí trên trang. Kết quả chỉ ra các điểm cần bổ sung trước khi làm việc với kế toán. Các mẫu sổ, bảng kê tham khảo có tại mục Mẫu biểu.

Nguồn tham khảo

• Nghị quyết 43/2026/QH16 về giảm thuế TNCN, TNDN (bản có chữ ký, Cổng Chính phủ)
• Nghị quyết 198/2025/QH15 (Cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản pháp luật)
• Báo Chính phủ: Gỡ vướng cho hộ kinh doanh trước "giờ G" chuyển sang kê khai thuế
• Báo Chính phủ: Chính thức nâng ngưỡng chịu thuế với hộ kinh doanh lên 01 tỷ đồng/năm
• Báo Chính phủ: Doanh thu dưới 1 tỷ, hộ kinh doanh có phải thông báo số tài khoản?
• LuatVietnam: Thông tư 152/2025/TT-BTC hướng dẫn kế toán cho hộ kinh doanh
• Thư viện Pháp luật: Hộ kinh doanh doanh thu dưới 1 tỷ đồng phải thông báo doanh thu thực tế?
• Xây dựng chính sách: Những nội dung mới của Nghị định 70/2025/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ