Mỹ: Thu hồi ravioli vì thiếu ghi nhãn dị ứng tôm hùm, bài học cho quán ăn

Một cơ sở sản xuất mì Ý nhỏ tại bang Massachusetts (Mỹ) vừa phải thu hồi một lô sản phẩm ravioli vì lỗi ghi nhãn liên quan đến chất gây dị ứng. Sự việc tuy quy mô nhỏ nhưng là ví dụ điển hình cho một loại rủi ro pháp lý mà quán ăn, quán cà phê tại Việt Nam cũng có thể gặp phải khi thay đổi công thức món hoặc nguồn nguyên liệu mà không cập nhật thông tin cho khách.

Chuyện gì đã xảy ra với sản phẩm ravioli tại Mỹ?

Deano's Pasta, cơ sở đặt tại thành phố Somerville, bang Massachusetts, đã thu hồi khoảng 20 pound (tương đương khoảng 9 kg) sản phẩm Pear and Pecorino Triangoli Ravioli (ravioli nhân lê và phô mai Pecorino) vì sản phẩm có thể chứa tôm hùm (lobster) mà không được công bố trên nhãn. Sản phẩm được đóng gói dạng đông lạnh, túi 1 pound, kèm bốn mã lô cụ thể, và đã được phân phối tại các cửa hàng bán lẻ ở Massachusetts trong khoảng thời gian từ ngày 8/8 đến 22/9.

Theo thông báo thu hồi, sự cố bắt nguồn từ một khiếu nại của khách hàng, dẫn tới cuộc kiểm tra nội bộ của cơ sở sản xuất. Kết quả kiểm tra cho thấy nguyên nhân là một sự cố tạm thời trong quy trình sản xuất và đóng gói, khiến một phần sản phẩm có chứa tôm hùm nhưng bao bì lại không ghi nhận chất gây dị ứng này. Tính đến thời điểm công bố thu hồi, chưa có trường hợp phản ứng dị ứng nào được báo cáo, và cơ sở sản xuất khuyến cáo người tiêu dùng đã mua sản phẩm không nên sử dụng mà mang trả lại nơi mua để được hoàn tiền.

Vì sao thiếu ghi nhãn dị ứng lại được xem là vi phạm nghiêm trọng?

Vì hậu quả với người tiêu dùng có thể rất nặng nề dù sản phẩm không hề bị nhiễm khuẩn hay hư hỏng. Người có tiền sử dị ứng hoặc mẫn cảm với động vật giáp xác, trong đó có tôm hùm, có nguy cơ gặp phản ứng dị ứng nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng nếu vô tình ăn phải sản phẩm chứa thành phần này mà không được cảnh báo trước. Đây cũng là lý do các vụ thu hồi liên quan chất gây dị ứng thường được xử lý nhanh và công bố rộng rãi, dù số lượng sản phẩm liên quan có thể rất nhỏ như trong trường hợp này.

Điểm đáng chú ý là sự cố không xuất phát từ việc cố ý sử dụng nguyên liệu cấm hay gian dối, mà từ một trục trặc tạm thời trong vận hành sản xuất, cho thấy rủi ro ghi nhãn sai có thể xảy ra ngay cả khi doanh nghiệp không có chủ đích vi phạm.

Ghi nhãn thành phần, cảnh báo dị ứng có được quy định tại Việt Nam không?

Có. Theo quy định hiện hành của Việt Nam về nhãn hàng hóa (Nghị định 43/2017/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 111/2021/NĐ-CP), hàng hóa bao gói sẵn, trong đó có thực phẩm, phải ghi rõ trên nhãn các nội dung bắt buộc, trong đó có thành phần cấu tạo nên sản phẩm. Đây là cơ sở pháp lý để người tiêu dùng, kể cả người có cơ địa dị ứng, biết được sản phẩm có chứa nguyên liệu mà mình cần tránh hay không.

Tuy vậy, quy định về nhãn hàng hóa nói trên áp dụng chủ yếu cho sản phẩm đóng gói sẵn để phân phối, trong khi phần lớn món ăn tại quán ăn, quán cà phê được chế biến và phục vụ trực tiếp, không có nhãn theo nghĩa truyền thống. Việc thông tin thành phần, cảnh báo dị ứng cho khách tại quán vì vậy phần lớn phụ thuộc vào thực đơn, tư vấn của nhân viên và quy trình nội bộ của quán, chứ không có một quy định riêng, chi tiết như nhãn sản phẩm đóng gói. Chủ quán cần lưu ý điều này và nên tham vấn luật sư hoặc cơ quan quản lý an toàn thực phẩm tại địa phương nếu muốn xác định rõ nghĩa vụ công bố thành phần cho từng loại hình kinh doanh cụ thể.

Việc cần rà soát, chuẩn bị cho chủ quán F&B

• Lập danh sách các nguyên liệu dễ gây dị ứng phổ biến đang sử dụng tại quán (hải sản, đậu phộng, các loại hạt, sữa, trứng, gluten...) và rà soát xem những món nào trong thực đơn có chứa các nguyên liệu này.
• Chủ động thể hiện thông tin về nguyên liệu dễ gây dị ứng trên thực đơn hoặc hướng dẫn nhân viên tư vấn rõ cho khách khi được hỏi, đặc biệt với các món có thay đổi công thức hoặc nguồn nguyên liệu.
• Xây dựng quy trình kiểm tra khi thay nhà cung cấp hoặc thay nguyên liệu trong một món ăn, để tránh tình trạng thành phần thay đổi nhưng thông tin cho khách không được cập nhật kịp thời.
• Chuẩn bị sẵn quy trình xử lý khi phát hiện sai sót về thành phần hoặc ghi nhãn, bao gồm việc thông báo cho khách hàng liên quan và ngừng sử dụng nguyên liệu hoặc lô hàng có vấn đề.
• Lưu hồ sơ nguồn gốc, lô hàng của nguyên liệu đầu vào để có thể truy xuất nhanh khi cần xác minh hoặc xử lý sự cố liên quan đến dị ứng thực phẩm.

Kết luận

Vụ thu hồi ravioli tại Massachusetts cho thấy rủi ro thiếu ghi nhãn dị ứng có thể phát sinh từ một trục trặc vận hành nhỏ chứ không nhất thiết từ ý định gian dối, và hậu quả với khách hàng có cơ địa dị ứng có thể rất nghiêm trọng; quán ăn tại Việt Nam, dù không bị ràng buộc bởi quy định nhãn hàng hóa đóng gói sẵn, vẫn nên chủ động kiểm soát nguyên liệu và thông tin cho khách để tránh sự cố tương tự.

Thông tin tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý.

Nguồn tham khảo: Food Safety News