Chậm nộp thuế, chậm nộp tờ khai 2026: tiền chậm nộp và mức phạt

Nhiều chủ quán nghĩ "trễ vài ngày chỉ mất ít tiền lãi". Thực tế có 2 khoản khác nhau: tiền chậm nộp tính theo ngày khi nộp tiền thuế muộn, và tiền phạt khi nộp tờ khai muộn. Hai khoản này cộng dồn, và nếu tờ khai trễ quá 90 ngày mà có số thuế phải nộp thì quán có thể bị xử lý như trốn thuế.

Từ 01/07/2026, Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 và Nghị định 252/2026/NĐ-CP có hiệu lực. Mức phạt vi phạm hành chính về thuế vẫn theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 102/2021/NĐ-CP và Nghị định 310/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ 16/01/2026), đã được hợp nhất tại Văn bản hợp nhất 15/VBHN-BTC năm 2026.

Hạn nộp tờ khai và hạn nộp tiền

Theo Điều 10 Nghị định 252/2026/NĐ-CP:

Loại tờ khai	Hạn nộp chậm nhất
Khai theo tháng	Ngày 20 của tháng tiếp theo
Khai theo quý	Ngày cuối cùng của tháng đầu quý tiếp theo (quý III/2026: 31/10/2026)
Khai theo từng lần phát sinh	Ngày thứ 10 kể từ ngày tiếp theo ngày phát sinh nghĩa vụ
Quyết toán năm	Ngày cuối cùng của tháng thứ 3 sau khi kết thúc năm
Cá nhân tự quyết toán thuế TNCN tiền lương	Ngày cuối cùng của tháng thứ 4 sau khi kết thúc năm

Với hộ kinh doanh, Nghị định 68/2026/NĐ-CP quy định hộ có doanh thu đến 1 tỷ đồng thông báo doanh thu thực tế chậm nhất ngày 31/01 năm sau; hộ khai theo quý nộp chậm nhất ngày cuối cùng của tháng đầu quý sau.

Khi quán tự tính thuế, hạn nộp tiền trùng với hạn nộp tờ khai (điểm a khoản 1 Điều 14 Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15).

Tiền chậm nộp: 0,03% mỗi ngày

Điểm a khoản 2 Điều 16 Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 quy định mức tính tiền chậm nộp bằng 0,03%/ngày trên số tiền thuế chậm nộp. Tiền chậm nộp phát sinh khi:

• Nộp tiền thuế sau thời hạn hoặc sau thời hạn được gia hạn.
• Khai bổ sung làm tăng số thuế phải nộp.
• Cơ quan thuế hoặc cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, thanh tra phát hiện khai thiếu.

Thời gian tính liên tục từ ngày tiếp theo ngày cuối cùng của thời hạn nộp đến ngày liền kề trước ngày nộp tiền (điểm a khoản 1 Điều 26 Nghị định 252/2026/NĐ-CP). Quán tự tính và nộp; sau 30 ngày kể từ ngày nộp tiền thuế mà chưa tự xác định thì cơ quan thuế sẽ tính và thông báo (khoản 3 Điều 16 Luật).

Ví dụ: thuế GTGT quý III/2026 của một nhà hàng là 30.000.000 đồng, hạn nộp 31/10/2026, quán nộp ngày 30/11/2026. Số ngày chậm tính từ 01/11 đến 29/11 là 29 ngày. Tiền chậm nộp: 30.000.000 × 0,03% × 29 = 261.000 đồng.

Người nộp thuế được miễn tiền chậm nộp nếu thuộc trường hợp bất khả kháng theo khoản 21 Điều 4 Luật (khoản 5 Điều 16).

Tiền phạt chậm nộp tờ khai

Điều 13 Nghị định 125/2020/NĐ-CP (đã sửa đổi) quy định mức phạt với tổ chức. Hộ kinh doanh áp dụng mức phạt như cá nhân (điểm a khoản 4 Điều 7 Nghị định 125/2020/NĐ-CP), và khoản 4 Điều 44 Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 quy định mức phạt với tổ chức bằng 2 lần cá nhân. Cột hộ kinh doanh dưới đây vì vậy bằng 1/2 cột tổ chức.

Thời gian nộp muộn	Doanh nghiệp	Hộ kinh doanh
1–5 ngày, có tình tiết giảm nhẹ	Cảnh cáo	Cảnh cáo
1–30 ngày	2–5 triệu đồng	1–2,5 triệu đồng
31–60 ngày	5–8 triệu đồng	2,5–4 triệu đồng
61–90 ngày; hoặc trên 90 ngày nhưng không phát sinh thuế; hoặc không nộp tờ khai nhưng không phát sinh thuế	8–15 triệu đồng	4–7,5 triệu đồng
Trên 90 ngày, có số thuế phải nộp, đã nộp đủ thuế và tiền chậm nộp trước khi cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra hoặc lập biên bản	15–25 triệu đồng	7,5–12,5 triệu đồng

Một số nguyên tắc cần biết:

• Mức phạt cụ thể là mức trung bình của khung; mỗi tình tiết giảm nhẹ giảm 10%, mỗi tình tiết tăng nặng tăng 10% (điểm d khoản 4 Điều 7).
• Ở khung trên 90 ngày, nếu tiền phạt lớn hơn số thuế phát sinh trên tờ khai thì mức phạt tối đa bằng số thuế đó, nhưng không thấp hơn mức trung bình của khung 8–15 triệu đồng.
• Cùng một ngày nộp muộn nhiều tờ khai của cùng một sắc thuế thì chỉ bị phạt 1 hành vi có khung cao nhất (điểm b khoản 3 Điều 5).
• Ngoài tiền phạt, quán vẫn phải nộp đủ tiền chậm nộp nếu tờ khai muộn làm tiền thuế nộp muộn.

Ví dụ: hộ kinh doanh quán ăn nộp tờ khai quý III/2026 muộn 20 ngày, không có tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ. Khung phạt 1–2,5 triệu đồng, mức phạt là mức trung bình 1,75 triệu đồng, cộng tiền chậm nộp trên số thuế nộp muộn.

Khi chậm trở thành trốn thuế

Không nộp tờ khai, hoặc nộp tờ khai sau 90 ngày kể từ hết hạn mà có số thuế phải nộp và không thuộc các trường hợp ở khung 15–25 triệu đồng nêu trên, bị xác định là hành vi trốn thuế theo điểm a khoản 1 Điều 17 Nghị định 125/2020/NĐ-CP. Mức phạt từ 1 đến 3 lần số thuế trốn, tùy tình tiết. Khai sai dẫn đến thiếu thuế nhưng nghiệp vụ đã ghi đầy đủ trên sổ kế toán, hóa đơn hợp pháp thì bị phạt 20% số thuế khai thiếu.

Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 (điểm a khoản 2 Điều 44) quy định không xử phạt hành vi khai sai nếu người nộp thuế đã khai bổ sung và tự giác nộp đủ tiền thuế trước khi cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra hoặc phát hiện; tuy vậy, tiền chậm nộp vẫn phải nộp. Thời hạn khai bổ sung là 5 năm kể từ hết hạn nộp tờ khai của kỳ có sai sót (khoản 5 Điều 12).

Cách tránh bị phạt

• Nộp tờ khai đúng hạn kể cả khi chưa đủ tiền. Phạt chậm tờ khai và tiền chậm nộp là 2 khoản riêng; nộp tờ khai đúng hạn giúp tránh khoản phạt, chỉ còn tiền chậm nộp tính theo ngày.
• Lập lịch thuế cố định: ngày 20 hằng tháng, ngày cuối tháng 1, 4, 7, 10 cho tờ khai quý, ngày 31/01 cho thông báo doanh thu hộ kinh doanh.
• Đóng sổ doanh thu sớm: đối chiếu báo cáo máy bán hàng, sao kê và hóa đơn trong 5 ngày đầu tháng để kế toán có số liệu.
• Tự rà và khai bổ sung ngay khi phát hiện sai, trước khi cơ quan thuế kiểm tra.
• Xin gia hạn khi gặp bất khả kháng: Luật cho phép gia hạn nộp tờ khai tối đa 30 ngày với tờ khai tháng, quý, năm, từng lần phát sinh và tối đa 60 ngày với hồ sơ quyết toán (khoản 4 Điều 12).
• Theo dõi thông báo của cơ quan thuế trên tài khoản thuế điện tử; sau 30 ngày quá hạn, cơ quan thuế sẽ thông báo số nợ và số ngày chậm nộp.

Việc cần làm ngay

• Kiểm tra tài khoản thuế điện tử: có tờ khai nào chưa nộp, khoản nào đang tính tiền chậm nộp.
• Nếu có tờ khai sắp quá 90 ngày, ưu tiên nộp tờ khai và tiền thuế ngay.
• Ghi hạn nộp tờ khai quý IV/2026 (31/01/2027) và quyết toán năm 2026 vào lịch chung của quán.
• Thống nhất với kế toán ngày chốt số liệu hằng tháng, hằng quý.
• Lưu chứng từ nộp thuế theo từng kỳ để đối chiếu khi có thông báo nợ.

Toàn văn Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 và Nghị định 252/2026/NĐ-CP có tại mục Văn bản. Để kiểm tra mức độ sẵn sàng của sổ sách trước kỳ khai thuế, xem Chấm điểm sổ sách.

Nguồn tham khảo

• Xây dựng chính sách – Những điểm mới, nội dung trọng tâm của Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15
• Cổng văn bản Chính phủ – Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15
• LuatVietnam – Văn bản hợp nhất 15/VBHN-BTC 2026 xử phạt vi phạm hành chính về thuế và hóa đơn
• LuatVietnam – Chậm kê khai thuế từ 01/01/2026, hộ kinh doanh bị phạt bao nhiêu?
• LuatVietnam – Thời hạn nộp hồ sơ khai thuế theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP
• Báo Chính phủ – Một số quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính thuế, hóa đơn
• Báo Chính phủ – Chậm nộp thuế khi phát sinh thu nhập, xử phạt thế nào?