Rượu bia, thuốc lá tại quán: nghĩa vụ và mức phạt theo Nghị định 90/2026

Quán nhậu, nhà hàng, quán cà phê, quán bar là những nơi dễ vi phạm quy định về rượu bia và thuốc lá nhất: khách nhóm có người chưa đủ 18 tuổi gọi bia, khách hút thuốc trong phòng máy lạnh, khách dùng thuốc lá điện tử ngay tại bàn. Trách nhiệm trong các tình huống này không chỉ thuộc về khách mà còn thuộc về quán, với tư cách người bán hàng và người quản lý địa điểm.

Từ ngày 15/05/2026, việc xử phạt được thực hiện theo Nghị định 90/2026/NĐ-CP ngày 30/03/2026 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế. Bài viết tóm tắt các nghĩa vụ chính của quán và mức phạt tương ứng.

Rượu bia: không bán cho người dưới 18 tuổi

Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia năm 2019 nghiêm cấm bán, cung cấp rượu, bia cho người chưa đủ 18 tuổi. Luật không phân biệt quán bán mang về hay phục vụ tại chỗ: nhân viên phục vụ rót bia cho một khách 16 tuổi trong nhóm cũng là cung cấp rượu, bia.

Theo Điều 31 Nghị định 90/2026/NĐ-CP, được Cổng Xây dựng chính sách, pháp luật của Chính phủ tổng hợp:

• Bán, cung cấp rượu, bia cho người chưa đủ 18 tuổi: phạt 1.000.000–3.000.000 đồng.
• Không niêm yết thông báo không bán rượu, bia cho người chưa đủ 18 tuổi ở vị trí dễ nhận biết tại địa điểm bán: phạt 1.000.000–3.000.000 đồng.
• Bán rượu, bia qua phương tiện điện tử mà không áp dụng biện pháp để người mua xác nhận độ tuổi, ngăn người chưa đủ 18 tuổi truy cập, mua hàng: phạt 10.000.000–20.000.000 đồng. Quy định này liên quan trực tiếp đến quán nhận đặt bia, rượu qua trang web, ứng dụng hoặc mạng xã hội.
• Một số vi phạm còn có thể bị tước quyền sử dụng giấy phép bán rượu từ 1 đến 3 tháng.

Trong thực tế, rất khó xác định tuổi khách bằng mắt. Quán nên có quy tắc nội bộ: khi nghi ngờ khách chưa đủ 18 tuổi, nhân viên được quyền đề nghị xem giấy tờ tùy thân và từ chối phục vụ đồ uống có cồn nếu khách không xuất trình.

Thuốc lá: quán nào được bố trí khu vực hút thuốc

Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá năm 2012 chia địa điểm thành các nhóm:

• Cấm hút thuốc hoàn toàn trong nhà và trong khuôn viên (khoản 1 Điều 11): cơ sở y tế, cơ sở giáo dục (trừ một số trường hợp), cơ sở dành riêng cho trẻ em, nơi có nguy cơ cháy nổ cao. Quán cà phê, căng tin nằm trong khuôn viên trường học hay bệnh viện thuộc nhóm này.
• Cấm hút thuốc hoàn toàn trong nhà (khoản 2 Điều 11): nơi làm việc, trường cao đẳng, đại học, học viện và địa điểm công cộng, trừ các trường hợp tại khoản 1 Điều 11 và khoản 1 Điều 12.
• Được bố trí khu vực riêng cho người hút thuốc (Điều 12): khu cách ly của sân bay; quán bar, karaoke, vũ trường; khách sạn và cơ sở lưu trú du lịch; tàu thủy, tàu hỏa.

Nhà hàng, quán ăn, quán cà phê không có tên trong danh sách được bố trí khu vực hút thuốc riêng tại Điều 12. Với các quán phục vụ khách chung, cách làm an toàn là cấm hút thuốc trong toàn bộ không gian trong nhà và chỉ để khách hút ở khu vực ngoài trời.

Mức phạt về địa điểm cấm hút thuốc

Theo Điều 24 Nghị định 90/2026/NĐ-CP, được Báo Huế và Thư viện tỉnh Bình Thuận tóm tắt:

Hành vi	Người bị phạt	Mức phạt
Hút thuốc lá tại địa điểm có quy định cấm	Người hút	200.000–500.000 đồng
Không có chữ hoặc biểu tượng "cấm hút thuốc lá" tại địa điểm cấm	Tổ chức, cá nhân quản lý địa điểm	3.000.000–5.000.000 đồng
Không tổ chức thực hiện, hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc việc cấm hút thuốc tại khu vực mình quản lý	Tổ chức, cá nhân quản lý địa điểm	3.000.000–5.000.000 đồng
Khu vực dành riêng cho người hút thuốc không đáp ứng điều kiện theo quy định	Nơi được phép bố trí (bar, karaoke, khách sạn…)	5.000.000–10.000.000 đồng

Điều kiện của khu vực hút thuốc riêng gồm các yêu cầu như có hệ thống thông khí tách biệt, có dụng cụ chứa mẩu thuốc lá, có biển cảnh báo và thiết bị phòng cháy, theo tổng hợp của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM.

Điểm cần chú ý: chủ quán có thể bị phạt ngay cả khi bản thân không hút thuốc, nếu quán không treo biển cấm hoặc để khách hút mà không nhắc nhở.

Bán thuốc lá tại quán

Nhiều quán nhậu, quán cà phê bán kèm thuốc lá điếu. Theo Báo Nhân Dân, Nghị định 90/2026/NĐ-CP quy định:

• Bán, cung cấp thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi: phạt 3.000.000–5.000.000 đồng.
• Không có biển thông báo không bán thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi: phạt 1.000.000–3.000.000 đồng.

Thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng

Nghị quyết 173/2024/QH15 của Quốc hội cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng từ năm 2025. Mức phạt hành chính được bổ sung lần đầu tại Nghị định 371/2025/NĐ-CP (hiệu lực từ 31/12/2025) và được giữ tại Nghị định 90/2026/NĐ-CP:

Hành vi	Mức phạt
Sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng	3.000.000–5.000.000 đồng, buộc tiêu hủy sản phẩm
Chứa chấp người khác sử dụng tại địa điểm thuộc quyền sở hữu, quản lý của mình	5.000.000–10.000.000 đồng

Khi đưa tin về Nghị định 371/2025/NĐ-CP, Báo Điện tử Chính phủ lưu ý tổ chức vi phạm bị phạt gấp 2 lần mức của cá nhân. Theo nguyên tắc này, quán thuộc công ty để khách dùng thuốc lá điện tử tại bàn có thể bị phạt đến 20 triệu đồng. Kinh doanh thuốc lá điện tử là hàng cấm, bị xử lý nặng hơn nhiều và có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự; quán tuyệt đối không bán hoặc nhận giữ hộ các sản phẩm này.

Bảng tổng hợp nghĩa vụ của quán

Nghĩa vụ	Áp dụng với	Mức phạt nếu vi phạm
Niêm yết thông báo không bán rượu, bia cho người dưới 18 tuổi	Quán có bán rượu, bia	1–3 triệu đồng
Không bán, không phục vụ rượu, bia cho người dưới 18 tuổi	Quán có bán rượu, bia	1–3 triệu đồng
Có biển báo và kiểm soát việc cấm hút thuốc trong nhà	Nhà hàng, quán ăn, quán cà phê	3–5 triệu đồng
Khu hút thuốc riêng đạt điều kiện	Bar, karaoke, vũ trường, khách sạn	5–10 triệu đồng
Không để khách dùng thuốc lá điện tử tại quán	Mọi quán	5–10 triệu đồng
Có biển không bán thuốc lá cho người dưới 18 tuổi	Quán có bán thuốc lá	1–3 triệu đồng

Các mức trên là mức phạt áp dụng với cá nhân, trong đó có chủ hộ kinh doanh. Theo nguyên tắc chung của các nghị định xử phạt trong lĩnh vực y tế, quán là doanh nghiệp vi phạm cùng hành vi bị phạt gấp 2 lần.

Việc cần làm ngay

1. Treo biển "Không bán rượu, bia cho người dưới 18 tuổi" tại quầy thu ngân và quầy bar, ở vị trí khách nhìn thấy.
2. Treo biển hoặc dán biểu tượng "cấm hút thuốc lá" tại lối vào và trong các phòng kín, phòng máy lạnh.
3. Bỏ gạt tàn khỏi khu vực trong nhà; bố trí chỗ hút thuốc ngoài trời nếu có mặt bằng.
4. Đưa vào nội quy nhân viên: nhắc khách ngừng hút thuốc, từ chối phục vụ rượu bia khi nghi khách chưa đủ 18 tuổi và khách không xuất trình giấy tờ.
5. Hướng dẫn nhân viên cách xử lý khi khách dùng thuốc lá điện tử: nhắc khách ngừng sử dụng, ghi lại sự việc nếu khách không hợp tác.
6. Nếu nhận đặt rượu, bia qua mạng, thêm bước xác nhận độ tuổi trước khi thanh toán.

Để rà soát tổng thể nghĩa vụ pháp lý của quán, có thể làm bài đánh giá sức khỏe pháp lý trên trang, hoặc tra văn bản gốc tại mục Văn bản.

Nguồn tham khảo

• Báo Thanh Niên – Cấm thuốc lá điện tử, buôn bán, sử dụng bị phạt thế nào?
• Xây dựng chính sách – Bán, cung cấp rượu, bia cho người chưa đủ 18 tuổi sẽ bị phạt bao nhiêu tiền?
• Báo Dân trí – Mức phạt khi bán rượu cho người dưới 18 tuổi
• Báo Huế – Thêm chế tài để giảm khói thuốc nơi công cộng
• Thư viện tỉnh Bình Thuận – Siết xử phạt vi phạm địa điểm cấm hút thuốc lá từ 15/5/2026
• Cổng thông tin tỉnh Đồng Nai – Các mức xử phạt khi hút thuốc lá tại những địa điểm cấm
• HCDC – Một số điều luật về phòng, chống tác hại của thuốc lá
• Báo Nhân Dân – Nghị định xử phạt mạnh tay với các vi phạm liên quan đến thuốc lá sắp có hiệu lực
• Báo Sức khỏe và Đời sống – Từ 15/5, sử dụng thuốc lá điện tử có thể bị phạt đến 5 triệu đồng
• Báo Chính phủ – Hành vi chứa chấp người sử dụng thuốc lá điện tử bị phạt tới 10 triệu đồng